0

BEĞENDİM

ABONE OL

News

0

Kozan’da ikamet eden, Amasya Üniversitesi Mimarlık Fakültesi Şehir ve Bölge Planlama Bölümü mezunu Şehir Plancısı Hasan Tahsin Gürbüz, Otağ TV’de Yalçın Kara’nın konuğu oldu. Gürbüz, programda şehir plancılığının tanımından başlayarak Kozan’ın mekânsal gelişimi, imar planları, kent girişleri, tarihi miras, kentsel dönüşüm, ulaşım, deprem gerçeği ve sosyal yaşam üzerine kapsamlı değerlendirmelerde bulundu.

“Şehir Plancısı, Kentin Geleceğini Planlayan Kişidir”

Şehir plancılığı mesleğinin tanımını yapan Hasan Tahsin Gürbüz, şehir planlamasının temel amacının insan odaklı olduğunu vurguladı:
“Şehir plancısı; kentlerin fiziki düzenlemesini, geliştirilmesini, iyileştirilmesini ve sürdürülebilirliğini sağlayan, geleceğe yönelik analizler yaparak bunları plan haline getirip uygulanmasını sağlayan kişidir. Amaç, halkın daha konforlu ve güvenli bir şekilde yaşamasını sağlamaktır. Tabii ki bu çalışmalar imar planları üzerinden yürütülür. Kent planlaması; sanayileşme ve kentleşmenin getirdiği sorunlarla başa çıkmak için bilimsel yöntemlere dayanan bir araçtır.”

Kozan’ın Mekânsal Planlaması Tarım Ağırlıklı

Kozan’ın mekânsal yapısına ilişkin değerlendirmelerde bulunan Gürbüz, kentin gelişim dinamiklerinin tarıma dayalı olduğunu belirtti:
“Kozan’ın mekânsal planlaması daha çok tarım ve tarıma dayalı sanayi üzerinedir. Bu nedenle tarıma dayalı sanayi tesisleri genellikle imar alanlarının dışında kurulmuştur. Bu yapı, şehrin daha çok batı ve kuzeydoğu kesimlerinde yoğunlaşmaktadır.”
Kent merkezindeki iş yoğunluğunun da kırsaldan gelen ve tarıma dayalı faaliyetlerden kaynaklandığını ifade eden Gürbüz, kentin gelişim yönlerine ilişkin şu bilgileri verdi:
“Kentin kuzey, batı ve doğu yönlerinde geliştiğini görebiliyoruz. Şehir, güneyde küçük sanayi sitesinden başlayarak Göçyolu üzerinde yayılıp Ağlıboğaz Mahallesi’ne kadar uzanmaktadır.”
“Kentlerin de Kimliği Vardır”

Kentlerin canlı bir organizma olduğunu vurgulayan Gürbüz, her kentin bir kimliği olduğuna dikkat çekti:
“Tarihe ve kentlere baktığımızda her şehrin bir girişi vardır. Biz genelde kentin girişini ulaşım olarak görüyoruz ancak şehirler büyüdükçe bu algı değişmiştir. Nasıl bireylerin bir kimliği varsa, kentlerin de kimliği vardır. Şehrin kimliğini daha girişte hissetmek isteriz.”
Kozan için bu kimliğin tarihi değerler üzerinden yansıtılabileceğini belirten Gürbüz şöyle konuştu:
“Kozan Kalesi’ni ya da Anavarza Antik Kenti’ni yansıtan özellikler kent girişlerinde kullanılabilir. Kozan’ın girişlerini üç başlık altında değerlendirmeliyiz: Estetik olması, ulaşımın verimli olması ve kent kimliğini yansıtması.”

Kozan’ın Üç Ana Girişi ve Mevcut Sorunlar

Kozan’ın üç ana kent girişinin bulunduğunu ifade eden Gürbüz, bunları Adana girişi, Kadirli Caddesi girişi ve Feke Caddesi girişi olarak sıraladı:
“Adana girişi ve Kadirli Caddesi girişinde, imar planlarında yer alan yol genişliklerini sahada göremiyoruz. Bunun temel sebebi kamulaştırma sorunlarıdır. Kamulaştırma süreçlerinde hukuki problemler yaşanabiliyor. Feke Caddesi girişi ise diğer girişlere kıyasla daha düzgün bir yapıya sahip.”
Bir kentin girişinin o kentin vitrini olduğunu vurgulayan Gürbüz, imar planlarında yapılan düzenlemelerin uygulamada da mutlaka hayata geçirilmesi gerektiğini söyledi.

Kozan’ın Tarihi ve Kültürel Değerleri

Kozan’ın tarihsel açıdan çok büyük bir öneme sahip olduğunu belirten Gürbüz, mevcut planlama durumuna ilişkin şu bilgileri paylaştı:
“Kozan Kalesi, Anavarza Antik Kenti, Aşağı ve Yukarı Çarşı gibi çok önemli değerlerimiz var. Koruma amaçlı imar planımızın 1/5000 ölçekli planı onaylı durumda. Ancak 1/1000’lik planların revize edilmesi gerektiğini düşünüyorum.”
Aşağı ve Yukarı Çarşı’da yapılacak restorasyon çalışmalarının kente değer katacağını ifade eden Gürbüz, Kozan’ın kültürel ve doğal güzellikler açısından güçlü yönlere sahip olduğunu belirtti.

“Tanıtım Olmadan Turizmden Fayda Sağlanamaz”
Kozan’ın sahip olduğu tarihi ve doğal alanların yeterince tanıtılmadığını söyleyen Gürbüz, şu noktalara dikkat çekti: “Anavarza Antik Kenti ve Kozan Kalesi gibi değerlerimiz var ama tanıtılmadığı sürece bunlardan yeterince fayda sağlanamaz. Andıl Kalesi, Karasis Kalesi, Kozan Barajı ve çevresi turizm açısından değerlendirilebilir. Bu alanlarda sosyal ve kültürel mekânlar oluşturulmalı.” Bu noktada yeni bir bakış açısına ve yeni bir senaryoya ihtiyaç olduğunu belirten Gürbüz, kent yönetiminde katılımcılığın önemini vurguladı.

Katılımcı Kent Yönetimi Vurgusu

Kent yönetiminde kamu kurumları, yerel yönetimler, sivil toplum kuruluşları, özel sektör, muhtarlar ve vatandaşların sürece dahil edilmesi gerektiğini ifade eden Gürbüz, katılımcılığı şu örnekle açıkladı:
“Bir park yapılırken çocuk oyun alanı koymayı planlıyoruz diyelim. Eğer o mahallede yaşayanların, muhtarın ve parkı kullanacak kişilerin fikri alınmazsa, belki de o mahallede çocuk oyun alanına ihtiyaç olmadığını görebiliriz. Çünkü o mahalle yaşlı nüfusun yoğun olduğu bir mahalle olabilir.”

Mekânsal Planlama, Nüfus ve Gelecek

Şehrin mekânsal planlamasında geleceğe yönelik projeksiyonların önemine değinen Gürbüz, şehir plancılarının nüfus artış hızını esas aldığını belirtti:
“Şehir ne tarafa ve ne kadar büyüyecek? Tarım mı, turizm mi, sanayi mi öncelikli olacak? Şehir, tarım arazileri üzerine mi büyüyecek yoksa mevcut alanların yoğunluğu artırılarak mı nüfus artışı sağlanacak? Bu kararlar çok önemli.”
Bu kararlar alındıktan sonra sık sık değiştirilmemesi gerektiğini ifade eden Gürbüz, şehir planlarının 20–30 yıllık projeksiyonlarla yapıldığını söyledi.

Kozan’ın Nüfus Projeksiyonu ve Ulaşım Sorunu

Kozan’ın nüfus artış hızının düştüğünü ifade eden Gürbüz, şu bilgileri paylaştı: “2045 yılında Kozan’ın yaklaşık 145 bin nüfusa ulaşması öngörülüyor. Dışarıdan ciddi bir göç almıyoruz. Bu nedenle planlama kararlarının uygulanması çok daha önemli hale geliyor.”
Ulaşım ve trafik sorunlarının büyük kentlerin en önemli problemlerinden biri olduğunu belirten Gürbüz, Kozan’da da bu sorunun hissedildiğini söyledi.

Köylerde İmar Planı Eksikliği

Köylerde imar planı bulunmamasının önemli bir sorun olduğunu vurgulayan Gürbüz, Göller Mahallesi’ni örnek gösterdi:
“Göller, imar planı yapılmasında çok geç kalınmış bir yer. En son 1/1000’lik planları yapıldı ancak bu planlara itirazlar geldi. Önce 1/5000’lik planlar yapılmalı, ardından 1/1000’lik planlara geçilmeliydi.”
Durmuşlu, Gedikli, Faydalı ve Göller gibi yerlerin potansiyel taşıdığını ifade eden Gürbüz, özellikle yayla turizmine dikkat çekti.

Yayla Turizmi ve Kaçak Yapılaşma

Yaz aylarında nüfusu artan yayla bölgelerinde plansız yapılaşmanın sorunlara yol açtığını belirten Gürbüz:
“Göller’de yazın nüfus çok artıyor. Kaçak yapılar nedeniyle altyapı ve ulaşım sorunları yaşanıyor.

Kat Yüksekliği, Deprem ve Afet Toplanma Alanları

Kat yükseklikleriyle ilgili tartışmalara değinen Gürbüz, planlama kararlarından vazgeçilmemesi gerektiğini savundu:
“Depremden sonra ‘zemin artı 5’e dönelim’ demek doğru değil. Bu planlama anlayışıyla karar almak olmaz. Yüksek yoğunluklu alanlar zemin etütleri dikkate alınarak değerlendirilmeli.”
Afet toplanma alanlarının belirlenmesi ve halka duyurulmasının önemine de değinen Gürbüz, bu konuda çalışmaların olup olmadığını bilmediğini ifade etti.

Kentsel Dönüşüm Eksikliği

Kozan’da bugüne kadar kentsel dönüşüm yapılmadığını belirten Gürbüz, bunun uygulamada yaşanan sorunların temel nedenlerinden biri olduğunu söyledi:
“Saimbeyli ve Irmak Caddesi gibi merkezi iş alanlarında kentsel dönüşüm yapılmalı. Bu bölgelerdeki trafik sıkıntısının temel nedeni eski yapılaşmadır. Plaza ve iş hanları gibi yapılarla trafik daha düzenli hale getirilebilir.”

Sosyal Yaşam ve Kentsel Stres

Kozan’da sosyal ve kültürel etkinliklerin sınırlı olduğunu ifade eden Gürbüz, gençlerin vakit geçirebileceği alanların yetersizliğine dikkat çekti:
“Gençlerin gidebildiği yerler genelde kafelerle sınırlı. Bu durum kentsel strese yol açıyor. Kozan’da plaza kültürü yok. Esnafın araçlarını iş yerlerinin önüne park etmesi de trafik sorununu artırıyor.”

“Daha Yaşanabilir Bir Kozan Mümkün”

Hasan Tahsin Gürbüz, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
“Parkların, sosyal donatı alanlarının ve ulaşımın daha iyi olduğu bir Kozan hayalim var. Şehir dediğimiz olgu, yoksulluk ve toplumsal sorunlarla birlikte kültürel değerleri de barındırır. Planlı, katılımcı ve sürdürülebilir bir anlayışla Kozan çok daha yaşanabilir bir kent olabilir.” dedi.